Werken aan privacy en beveiliging voor iedereen

Wieland Holfelder woonde nog in de VS toen hij zijn aanbiedingsbrief ontving voor een nieuwe baan bij Google. 12 jaar terug was hij van Duitsland naar Silicon Valley verhuisd, waar hij werkte voor bedrijven als Mercedes-Benz. In 2008 veranderde alles. De Amerikaanse vrienden en collega's van Holfelder waren enthousiast over zijn nieuwe functie en werkgever. Zijn toekomstige werkplek was echter niet in Mountain View, Californië, maar in München, Duitsland. Daar werd zijn nieuws minder enthousiast ontvangen. Naast de gebruikelijke felicitaties, had Holfelder ook te maken met gefronste wenkbrauwen en sceptische blikken van zijn Duitse vrienden als hij Google noemde. Maar Holfelder weet hoe gevoelig Europeanen (en vooral Duitsers) zijn als het om hun gegevens gaat.

Holfelder (Site Lead van het Engineering Center van Google) zit in de kantoorkantine in München. De ruimte heeft een smaakvolle inrichting en kamerhoge ramen, en voelt eerder aan als een restaurant. Uit de flarden van gesprekken die boven het geroezemoes in de ruimte uitkomen, wordt duidelijk dat Engels de lingua franca is van de Googlers in München. De invloed van Silicon Valley houdt daar niet op: het bakstenen gebouw dat in 2016 werd geopend huisvest een fitnessruimte, een koffiebar, een biljartkamer en een bibliotheek. Op deze locatie werken ongeveer 750 medewerkers van over de hele wereld. De meesten zijn softwareontwikkelaars. Ze werken vaak tot laat in de avond, omdat videovergaderingen met collega's op het hoofdkantoor van Google in Mountain View alleen vanaf de vroege avond kunnen plaatsvinden.

Het belangrijkste doel is dat gebruikers totale transparantie en controle hebben rond het gebruik van hun gegevens.

En toch voelt de locatie van Google in München erg Duits aan. Dit komt deels door de vele speelse details, zoals vergaderruimtes die eruitzien als lokale metrostations, of kamers met klassieke Beierse houten panelen. Maar voor Holfelder is er een ding het meest Duits. Hij noemt dit trots ons lokale voordeel: zijn engineers uit München. "Hier in München", legt Holfelder uit, "ontwerpen we producten en services op het gebied van privacy van gegevens voor Google en voor gebruikers wereldwijd." Het belangrijkste doel is dat gebruikers totale transparantie en controle hebben over het gebruik van hun gegevens. En Duitsland is de ideale plaats om hieraan te werken.

Director of Engineering Stephan Micklitz is wereldwijd verantwoordelijk voor de standaarden voor privacy van gegevens van de producten van Google. Hij is sinds 2007 onderdeel van het team en is een van de oorspronkelijke Googlers in München. Micklitz en zijn team hebben de eerste Mijn account-service ontwikkeld. Dit werd later Google-account. Deze digitale cockpit kan gebruikt worden door iedereen met een account bij Google en door iedereen die de zoekmachine van Google of YouTube gebruikt. Met een Google-account kun je makkelijk instellingen beheren. Gebruikers kunnen ook een Beveiligingscheck uitvoeren om te zien hoe goed hun gegevens zijn beschermd tegen een externe aanval. De Privacycheck is er om te bepalen welke persoonlijke informatie wel en niet wordt opgeslagen op de servers van Google.

"Hier in München ontwerpen we producten en services op het gebied van privacy van gegevens voor Google en voor gebruikers wereldwijd."

Wieland Holfelder

"Het idee was om een centrale hub te maken voor al dit soort vragen", zegt Micklitz. "We wilden de antwoorden op 2 pagina's bundelen, samen met alle configuratieopties voor instellingen, maar met een focus op de belangrijkste stappen zodat we gebruikers niet zouden overweldigen." Micklitz heeft net een kop koffie gehaald uit een van de kitchenettes met een grote, goed gevulde koelkast. Door de glazen deuren zijn de bovenste twee rijen duidelijk te zien. Ze zijn gevuld met flessen mineraalwater. De rest van de inhoud van de koelkast is verborgen achter matglas. Eerst zijn er de sapjes met prik, dan de gewone sapjes, met op de onderste schappen ijsthee en frisdranken. "Als engineers laten we liever niets aan het toeval over", zegt Micklitz.

Wieland Holfelder (rechts) is Vice President Engineering bij Google Duitsland. Zijn collega Stephan Micklitz leidt sinds 2010 het wereldwijde privacy- en veiligheidsteam van Google. Zij zijn dus de perfecte contactpersonen voor iedereen die wil weten hoe het bedrijf omgaat met gegevens.

Volgens Holfelder en Micklitz doet geen enkel ander bedrijf in de branche zoveel om de gegevens van zijn gebruikers te beschermen tegen online aanvallen. En de serverinfrastructuur van Google wordt beschouwd als een van de veiligste ter wereld. Het beveiligingssysteem is complex en omvat meerdere niveaus. Gegevens worden in versleutelde vorm opgeslagen in datacenters wereldwijd. Deze centers zijn te vergelijken met een zwaar beveiligde gevangenis. "Zelfs als iemand in ons biometrisch beschermde datacenter een harde schijf tegen zou komen met daarop jouw e-mails, dan nog zou die persoon daar niets mee kunnen doen", legt Holfelder uit. "Alle informatie op die harde schijf is verdeeld over meerdere datacenters en is versleuteld." Daar komt nog bij dat als hackers ondanks al deze maatregelen een zwak punt ontdekken in de interfaces of producten van Google, het bedrijf voor deze informatie een ruime beloning biedt. Het is daarom interessanter voor cybercriminelen om een kwetsbaarheid in de beveiliging te melden in plaats van daar misbruik van te maken.

"We wilden een centrale hub ontwikkelen voor alle vragen over privacy en beveiliging."

Stephan Micklitz

Tijdens het gesprek met Holfelder en Micklitz kwamen 2 bijzonder belangrijke boodschappen naar boven. Ten eerste, kan iedereen die via Google een e-mailaccount instelt of foto's uploadt naar de cloud, er zeker van zijn dat alle berichten en afbeeldingen zo beschermd zijn als maar kan. Ten tweede, kan iedereen die Google gebruikt om op internet te zoeken of surfen, zelf bepalen welke gegevens Google mag verzamelen en gebruiken. "Zelf vind ik het prettig als mijn mobiele telefoon me verkeersupdates geeft en me bijvoorbeeld vertelt dat ik moet vertrekken als ik mijn vlucht wil halen omdat er een file is op de snelweg", zegt Holfelder. "Maar iedereen kan zelf uitmaken of ze deze functie wel of niet willen aanzetten."

Google Chrome-Gingerbreadhartjes: de inrichting op de Google-locatie in München heeft een speelse en ironische sfeer.

Hetzelfde geldt voor advertenties, waarmee Google het meeste geld verdient. Gegevens maken advertenties relevanter voor jou. Als je bijvoorbeeld naar een nieuwe, grijze bank zoekt, zie je advertenties die aan deze vraag voldoen. Sommige mensen vinden dit nuttig, anderen vinden het irritant. Micklitz legt uit dat je deze advertentiepersonalisatie makkelijk kunt uitzetten. "Via je Google-account, natuurlijk", voegt hij daaraan toe. Gebruikers die deze functie uitzetten, zien nog steeds advertenties, maar deze zijn niet meer afgestemd op hun interesses. "We gebruiken gegevens om advertenties relevanter te maken voor onze gebruikers", zegt Holfelder. "Maar we verkopen geen persoonlijke gegevens."

Foto's: Myrzik & Jarisch